تاریخچه محله

تاریخچه: محله شورا

محله شورا یکی از محلات منطقه سیزده شهرداری است که تقریبا در قسمت شمال شرقی آن قرار گرفته است. این محله از شمال به منطقه هشت شهرداری، از جنوب به محله حافظیه، از شرق به محله آشتیانی و از غرب به محله امامت منتهی می شود. ( شناسنامه محلات منطقه سیزده، شهرداری منطقه سیزده )

محدوده ای که محله شورای کنونی در آن قرار گرفته است، در عهد قاجاریه فاقد هرگونه ساخت و سازی بود. اما عدم وجود آبادی و یا ساخت و سازهای شهری به معنی کم اهمیت بودن این نواحی قلمداد نمی شود. چرا که این محدوده در واقع مسیر عبوری برای رسیدن به شکارگاه  سرخه حصار به حساب می آمد. (تهران قدیم ، م ، حسن بیگی و میرزا حسنی و عالی پور ، مطلعین محله )

سرخه حصار یکی معروف ترین جنگل ها و شکارگاه های ایران بود که طبق آثار به جای مانده از مورخینی که به بررسی پیشینه شهر تهران پرداخته اند، از زمان شاه عباس صفوی مورد توجه اشراف و بزرگان قرار داشت. علاقه شاهان قاجار به شکار، استراحت و تفریح در  این مکان تا آنجا بود که باغات و کاخ های ییلاقی زیبایی در آن بنا نمودند.

 قصر فیروزه و قصر یاقوت نمونه های بسیار معروفی از این کاخ ها بودند که هر ساله جشن های بسیار با شکوهی در آن ها برگزار می شد. تمامی اشراف زادگانی که به منظور شکار و مسابقات اسب دوانی به این نواحی می آمدند باید از محدوده ای عبور می کردند که امروزه محله شورا در آن واقع شده است.  (تهران قدیم ، م ، حسن بیگی )

در هنگام مسابقات اسب دوانی سالیانه، این معبر به وسیله سربازان و نگهبانان قرق می شد و کالسکه شاه به همراه ملازمان خاص او یک روز پیش از شروع مسابقه با آرم مخصوص شیرو خورشید با شکوه و جلال از آن عبور می کرد. اعتمادالسلطنه که از نزدیکان و معتمدین ناصرالدین شاه بود و مسئولیت اداره کردن قصر فیروزه از طرف شاه به او سپرده شده بود، در خاطرات خود می نویسد که مردم از اقسی نقاط ایران برای دیدن مسابقه اسب دوانی می آمدند و در معبر ورودی به محوطه مسابقه برای دیدن کالسکه حامل شاه و کجاوه های حامل همسران او صف می کشیدند. ( از طهران تا تهران ، ایوب انصاری )

این محدوده تا آغاز قرن چهاردهم و شروع حکومت پهلوی بدون هیچ تغییری، شکل اولیه خود را حفظ کرد. طبق اظهارات ساکنین و مطلعین محله ساخت و ساز و شهرسازی مدرن در آن در دوران پهلوی دوم و حدودا شصت سال پیش آغاز شد.

برخلاف بسیاری از محلات شهر تهران، خیابان های محله شورا، که به دنبال گسترش شهرسازی در تهران شکل گرفت، از نظم هندسی بسیار مطلوبی برخوردار هستند. این خیابان ها به ترتیب با پهنای هشت، ده و دوازده  متری ساخته شده اند. (هداوندی و خيرخواه ، مطلعین محله )

ساکنین محله شورا، علت نام گذاری این محله را میل و رغبت شهروندان ساکن در آن به عادت حسنه مشورت کردن نسبت می دهند. پیش از پیروزی انقلاب اسلامی، این محله به نام جوراب بافی شهرت داشت که علت آن نیز وجود کارخانه جوراب بافی در این محدوده بود. (موسوی ، عالي پور و موسوی ، مطلعین محله )

یکی از قدیمی ترین بناهای این محله، مسجد لیل القدر است که بیش از پنجاه سال قدمت دارد. این مسجد در سال 50 ه.ش. تخریب و پس از آن مجددا بازسازی شد. در سال 78 ه.ش. با کمک های مردمی املاک مجاور مسجد خریداری و بنای آن توسعه داده شد. لازم به ذکر است که  ساخت آن تا کنون ( زمستان 88 ) به اتمام نرسیده است. (زیبخش و خیرخواه ، مطلعین محله)

شهروندان این محله سهم بسیار بزرگی در پیروزی انقلاب اسلامی داشتند و پس از پیروزی در زمان دفاع مقدس نیز شهدا و جانبازان بسیاری تقدیم اسلام و ایران کردند. طبق آمار بنیاد شهید این محله در طی دوران جنگ 300 شهید و بیش از 170 جانباز و آزاده داشته است .  (میرزا حسنی و زیبخش مطلعین محله )

آمار بالای شهدای هشت سال دفاع مقدس به نسبت سایر محلات منطقه سیزده  و همچنین وجود بافت فرسوده از مشخصات بارز این محله است.